Sáng 13/10, tại Hà Nội, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng - Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), chủ trì Phiên họp thứ 36 của Ban Chỉ đạo. Tham dự tại điểm cầu Gia Lai có đồng chí Dương Mah Tiệp - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, cùng đại diện các sở, ngành, đơn vị liên quan.
Quang cảnh phiên họp tại điểm cầu tỉnh Gia Lai

Theo báo cáo tại phiên họp, sau Phiên họp thứ 35, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục triển khai các nhiệm vụ khắc phục tồn tại trong quản lý đội tàu, giám sát hành trình, kiểm soát hoạt động khai thác và truy xuất nguồn gốc thủy sản. Trong 22 nhiệm vụ được giao, có 5 nhiệm vụ hoàn thành; 15 nhiệm vụ triển khai thường xuyên và 2 nhiệm vụ đang thực hiện theo tiến độ.

Đối với 38 khuyến nghị của EC, tính đến ngày 30/9/2026, có 31 khuyến nghị đã được thực hiện đầy đủ, có kết quả kiểm chứng; 5 khuyến nghị đang tiếp tục hoàn thiện theo lộ trình và 2 khuyến nghị cần tiếp tục trao đổi, làm rõ. Cả nước có 80.003 tàu cá từ 6 m trở lên đã đăng ký, cập nhật trên hệ thống VNFishbase; tỷ lệ tàu có giấy phép khai thác còn hạn đạt khoảng 96%. Các địa phương tiếp tục rà soát, phân loại tàu cá theo tình trạng hoạt động, tập trung quản lý tàu không đủ điều kiện, tàu đã xóa đăng ký nhưng còn khả năng hoạt động và nhóm tàu có nguy cơ cao vi phạm.

Điểm mới nổi bật sau Phiên họp thứ 35 là phương thức quản lý chống khai thác IUU đang chuyển từ báo cáo hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu, quản lý rủi ro và hồ sơ kiểm chứng. Dữ liệu về đội tàu, thiết bị giám sát hành trình (VMS), tàu xuất, nhập cảng, sản lượng bốc dỡ, truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm từng bước được kết nối, đối soát để phát hiện bất thường, xác định trách nhiệm và theo dõi kết quả xử lý. Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT) được triển khai tại 141 cảng cá, bến cá; việc quản lý cũng chuyển dần từ kiểm tra từng công đoạn sang kiểm soát toàn chuỗi, từ thống kê số vụ vi phạm sang theo dõi toàn bộ quá trình xác minh, xử lý và thi hành quyết định.

Tại Gia Lai, đến ngày 7/10/2026, toàn tỉnh có 5.577 tàu cá từ 6 m trở lên đã đăng ký, trong đó 5.381 tàu có giấy phép khai thác còn hạn. Tỉnh tăng cường quản lý riêng 196 tàu không đủ điều kiện hoạt động; toàn bộ 206 tàu câu mực từ 12 m đến dưới 15 m thuộc nhóm nguy cơ cao đã được lắp thiết bị VMS. Tỉnh cũng đẩy mạnh sử dụng nhật ký khai thác điện tử, triển khai eCDT trong kiểm soát tàu xuất, nhập cảng và thí điểm truy xuất nguồn gốc bằng mã QR đối với cá ngừ đại dương tại Tam Quan. Từ đầu năm đến nay, các cơ quan chức năng đã phát hiện 140 vụ vi phạm, xử phạt 90 vụ với tổng số tiền 1,102 tỷ đồng; chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá tiếp tục được triển khai.

Thời gian tới, Gia Lai tiếp tục rà soát, đồng bộ dữ liệu quản lý tàu cá; xử lý các cảnh báo VMS, kiểm soát chặt tàu không đủ điều kiện; nâng cao hiệu quả kiểm soát sản lượng và truy xuất nguồn gốc thủy sản, đồng thời đẩy nhanh hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá. Tỉnh quyết tâm thực hiện nghiêm các nhiệm vụ chống khai thác IUU, góp phần cùng cả nước khắc phục các khuyến nghị của EC.

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực của cả hệ thống chính trị, các bộ, ngành, địa phương trong triển khai các nhiệm vụ chống khai thác IUU thời gian qua, nhất là từ sau Phiên họp thứ 35 đến nay. Phó Thủ tướng nhấn mạnh, từ nay đến cuối năm 2026, các bộ, ngành, địa phương phải xác định việc gỡ cảnh báo "thẻ vàng" của EC là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, tập trung chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ, gắn với mục tiêu phát triển ngành thủy sản bền vững.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo

Theo đó, Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung thực hiện "5 không": Không để phát sinh tàu cá bị nước ngoài bắt giữ; không để tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; không để các vụ việc vi phạm quy định về VMS không được xử lý hoặc kéo dài; không để lô hàng thủy sản không truy xuất được nguồn gốc; không để số liệu báo cáo sai khác với dữ liệu, hồ sơ và thực tế. Việc báo cáo phải bảo đảm chính xác, trung thực, dữ liệu thống nhất, đồng bộ.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, tham mưu, điều phối triển khai các nhiệm vụ chống khai thác IUU; bám sát kế hoạch hành động của Thủ tướng Chính phủ, chủ động phối hợp với các bộ, ngành, địa phương xử lý triệt để những tồn tại theo khuyến nghị của EC. Đồng thời, sau phiên họp, thiết lập đầu mối thường xuyên tiếp nhận, trao đổi, giải trình và làm rõ các vấn đề EC quan tâm, kịp thời cung cấp thông tin, bằng chứng về kết quả khắc phục, không chờ đến các phiên họp mới triển khai chỉ đạo.

Các bộ, ngành liên quan tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước theo chức năng, nhiệm vụ được giao; tăng cường phối hợp kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến, đăng ký, đăng kiểm, cấp giấy phép khai thác và giám sát hoạt động trên biển. Bộ Quốc phòng duy trì lực lượng tại các vùng biển trọng điểm, khu vực giáp ranh với các nước, tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, ngăn chặn tàu cá khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài; chỉ đạo lực lượng Bộ đội Biên phòng phối hợp chặt chẽ với các cảng cá trong kiểm soát tàu cá ra, vào cảng, xuất, nhập bến.

Chủ tịch UBND 22 tỉnh, thành phố ven biển có tàu cá, phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả chống khai thác IUU trên địa bàn, không khoán trắng nhiệm vụ cho cấp phó hoặc cơ quan chuyên môn. Những địa phương tiếp tục để xảy ra tồn tại, vi phạm, chậm chuyển biến phải kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu.

Cùng với đó, các địa phương đồng thời tập trung nguồn lực, huy động lực lượng đến tận xã, thôn; tăng cường phối hợp giữa chính quyền, công an, quân đội và các cơ quan chuyên môn để rà soát, chuẩn hóa, cập nhật dữ liệu tàu cá trên hệ thống eCDT, phấn đấu cơ bản hoàn thành trong năm 2026. Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện các hệ thống phần mềm, bảo đảm kết nối, liên thông và vận hành hiệu quả, phục vụ công tác quản lý, điều hành trên nền tảng dữ liệu.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, chống khai thác IUU và tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà phải gắn với mục tiêu phát triển bền vững ngành thủy sản. Trong đó, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, phát triển kinh tế biển, nâng cao đời sống người dân ven biển, qua đó tạo nền tảng lâu dài để phòng ngừa, hạn chế và tiến tới chấm dứt các hành vi vi phạm.

Nguồn tin: Báo Gia Lai