Cải cách thủ tục hành chính lĩnh vực nông nghiệp: Cắt giảm mạnh, tiết kiệm nghìn tỷ đồng

Chủ động rà soát, giảm mạnh “giấy phép con”

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Tư pháp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai rà soát toàn diện các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý.

Quá trình rà soát được thực hiện bài bản, có phương pháp cụ thể, với sự tham gia trực tiếp của lãnh đạo Bộ nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng. Trên cơ sở đó, Bộ đã xây dựng phương án cắt giảm, đơn giản hóa theo hướng định lượng rõ ràng, gắn với thời gian xử lý và chi phí tuân thủ.

Kết quả, trong tổng số 40 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Bộ đề xuất cắt giảm 12 ngành, đồng thời thu hẹp phạm vi 6 ngành khác, đạt tỷ lệ cắt giảm 37,5%. Đây là bước đi quan trọng nhằm loại bỏ các “giấy phép con”, giảm rào cản gia nhập thị trường, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.

Song song, Bộ cũng đẩy mạnh cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh. Trong năm 2025, đã đơn giản hóa 266/845 điều kiện (31,48%). Tiếp đó, đề xuất cắt giảm thêm 106/579 điều kiện còn lại (18,3%). Tính chung, sau hai năm thực hiện chương trình cải cách, tổng số điều kiện được đơn giản hóa đạt 372 điều kiện, tương đương 44%.

Đáng chú ý, toàn bộ 10/10 điều kiện kinh doanh không thuộc phạm vi Luật Đầu tư đã được đề xuất bãi bỏ, thể hiện quyết tâm loại bỏ triệt để các quy định không còn phù hợp.

Cắt giảm hơn 50% thời gian, chi phí thủ tục

Cải cách thủ tục hành chính tiếp tục là trọng tâm, góp phần giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Trong năm 2025, Bộ đã rà soát 650 thủ tục hành chính, trong đó có 518 thủ tục liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tổng thời gian giải quyết trước cải cách là 16.667 ngày, với chi phí tuân thủ khoảng 9.702 nghìn tỷ đồng.

Sau khi thực hiện các giải pháp cải cách: Thời gian giải quyết giảm 6.748 ngày (40,49%); Chi phí tuân thủ giảm 5.084,5 nghìn tỷ đồng (52,40%).

Tiếp tục cải cách, Bộ đề xuất cắt giảm thêm 82 thủ tục hành chính, giúp giảm khoảng 1.800 ngày xử lý. Tính chung, thời gian giải quyết thủ tục đã giảm 51,29%, chi phí tuân thủ giảm 52,4% so với năm 2024, vượt mục tiêu Chính phủ đề ra.

Bộ cũng mạnh dạn bãi bỏ các khâu trung gian không cần thiết, điển hình là thủ tục yêu cầu địa phương xin ý kiến Bộ khi thẩm định dự án theo Luật Đê điều, qua đó rút ngắn quy trình xử lý.

Đẩy mạnh số hóa, khai thác dữ liệu phục vụ cải cách

Một điểm nổi bật trong cải cách là việc ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu số nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Bộ đã xây dựng 25 cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin, trong đó: 4 hệ thống đã đưa vào vận hành; 21 hệ thống đang tiếp tục hoàn thiện.

Hiện có 12 cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành đã được kết nối với Trung tâm Dữ liệu quốc gia, bao gồm các lĩnh vực trọng yếu như đất đai, môi trường, thủy sản, khí tượng thủy văn...

Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giúp giảm đáng kể yêu cầu hồ sơ giấy. Một số thủ tục đã cho phép khai thác dữ liệu Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc dữ liệu dân cư để thay thế thành phần hồ sơ.

Trong 46 thủ tục hành chính được giao cắt giảm dựa trên dữ liệu, Bộ đã tái cấu trúc quy trình đối với 12 thủ tục có khả năng khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia.

Tuy nhiên, một số chỉ số vẫn cần tiếp tục cải thiện như: Tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt 38,01%; Tỷ lệ cấp kết quả điện tử đạt 42,13%; Tỷ lệ khai thác lại dữ liệu còn ở mức thấp (0,24%).

Tăng cường phân cấp, nâng cao hiệu quả quản lý

Cùng với cắt giảm thủ tục, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đẩy mạnh phân quyền, phân cấp nhằm nâng cao tính chủ động cho địa phương.

Tính đến tháng 4/2026, Bộ quản lý 638 thủ tục hành chính, trong đó 267 thủ tục cấp bộ (41,84%). Qua rà soát, Bộ đề xuất: Phân cấp 61 thủ tục cấp bộ cho địa phương; Bãi bỏ 82 thủ tục.

Nếu được thông qua, tổng số thủ tục sẽ giảm còn 556, trong đó thủ tục cấp bộ chỉ còn 141 (25,36%). Kết quả này không chỉ vượt chỉ tiêu Chính phủ giao mà còn góp phần rút ngắn quy trình xử lý, giảm tải cho cơ quan trung ương.

Tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo động lực tăng trưởng

Tổng thể, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thành và vượt nhiều chỉ tiêu quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và phân cấp quản lý.

Để các phương án cải cách đi vào thực tiễn, Bộ đã kiến nghị sớm hoàn thiện hệ thống pháp luật, đồng bộ các văn bản quy phạm liên quan.

Trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm động lực tăng trưởng, đặc biệt ở khu vực nông nghiệp và môi trường, các cải cách mạnh mẽ về thủ tục hành chính được kỳ vọng sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa, mở rộng dư địa kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.